Voedsel voor iedereen

Op Foodlog een bericht n.a.v. het recent in Nature gepubliceerde onderzoek van Verena Seufert waarin ‘organic and conventional agriculture’ weer eens naast elkaar werden gezet. “Welk landbouwsysteem kan de wereld voeden?” is de steeds terugkerende vraag. Een non-discussie, vinden velen (in feite ook een conclusie van het onderzoek zelf). We moeten niet denken aan óf biologisch óf conventioneel, maar profiteren van the best of both worlds. Kan ik me op zich in vinden, als het betekent dat we afstappen van een blinde focus op ‘biologisch gecertificeerd voedsel’ als enige ware weg naar een duurzaam voedselsysteem. Ook alternatieve routes kunnen tot grootschalige verduurzaming leiden. Maar uiteindelijk moet wel álle landbouw – ook de ‘conventionele’ – rap in beweging komen en snel (of sneller dan nu) gaan verduurzamen.

Voedsel voor iedereen

Op FoodFirst staat nog een andere reactie op Seufert’s onderzoek. Even los van de tegenargumenten dat opbrengsten van organic wél voldoende of zelfs meer opleveren (…) is de strekking van het artikel dat juist wanneer het gaat om armoedebestrijding en honger, het huidige systeem van grootschalige productie voor de wereldmarkt niet de mensen bedient die op dit moment voldoende goed voedsel ontberen. We produceren namelijk al lang genoeg, zelfs zoveel dat we er de verwachtte wereldbevolking in 2050 mee zouden kunnen voeden. Het voedsel wordt alleen niet goed verdeeld of gebruikt. Het is onbetaalbaar voor de 925 miljoen armen, mede omdat deze moeten concurreren met de veehouderij en biobrandstof sector die ook graag gebruik maken van het geproduceerde gewassen. Het armoedeprobleem is dus geen landbouwproductie vraagstuk, maar draait om hervorming van het gehele systeem.

Agroecology

De schrijvers van het FoodFirst artikel verwijzen naar het werk van De Schutter over agroecology – het gebruiken van kennis over ecosystemen om je landbouwbedrijf te optimaliseren. Agroecology biedt veel kansen voor zowel grootschaliger (commerciele) landbouwbedrijven als voor kleinschalige boeren op suboptimale landbouwgronden, zeker in het licht van veranderende klimaatomstandigheden waarbij ook de huidige conventionele landbouw het zal laten afweten.
Hier een zeer uitgebreid artikel van De Schutter over de potentie van agroecology, over de obstakels die de ‘doorbraak’ van agroecology hinderen, en enkele suggesties om dit aan te pakken.

PUUR Elburg

Eindelijk gaat het er dan van komen. Elburg organiseert een duurzame markt onder de naam PUUR Elburg. Naast verkoop van lokale (biologische) groenten, fruit en vlees biedt de markt ook non-food producten zoals biologische kleding. Daarmee wordt het wat breder dan een boerenmarkt.

Duurzaam Elburg

Vorig jaar zomer hoorde ik van het eerst van het initiatief van ondernemer Jan Blom (eigenaar van de Elburgse kledingzaak Trendpark). Ko-Kalf, producent van biologisch vlees van de blonde d’Aquitaine koe, had een verzoek van mij om mee te doen met een lokale boerenmarkt, na eerst enthousiast te hebben ingestemd, ook doorgestuurd naar Blom, die met grootse plannen rondliep om doormiddel van een markt de winkelvesting Elburg duurzamer te maken en meteen wat duidelijker op de kaart te zetten. Met enkele bekende, EKO-gecertificeerde ondernemers als Ko-Kalf en bijvoorbeeld ook Biohorma (van de homeopathische geneesmiddelen van Dr. Vogel), lijkt het een logische stap en een goede kans voor het stadje om dat duurzaamheidsthema breder neer te zetten. 

Werkgroep

Mijn plannen voor de andere markt op verzoek van Blom op een laag pitje gezet, nam ik samen met PR en communicatie specialiste Laura van der Linde deel aan de werkgroep PUUR Elburg. In enkele maanden tijd kwamen we vele maken bij elkaar om de plannen uit te denken en de markt in ons hoofd vorm te geven. Van der Linde schreef het concept uit en ontwikkelde PR materiaal. Zelf belde ik verschillende biologische/boeren/streekmarkten in het land af om te horen van hun ervaringen. (Ik zal daar nog eens over bloggen – een boekje of website met do’s en don’ts leek er niet echt te zijn, of keek ik er overheen?) En allen legden we contacten met mogelijke marktkooplui die pasten bij het profiel van de markt.

Werk aan de Winkel

Werk aan de Winkel - 2 Mrt 2009De steun van de lokale ondernemers is bij andere markten best belangrijk gebleken. En dat zal het ook zeker zijn in het geval van PUUR Elburg. Uitgangspunt is namelijk een breed concept voor de hele winkelvesting, waarbij het principe van duurzaam produceren en verkopen ( en uiteindelijk duurzaam consumeren) zo breed mogelijk wordt neergezet en gedragen door winkeliers en ondernemers uit de horeca en toerisme. Na tweemaal spreken op bijeenkomst van de winkeliersvereniging organiseerden we 2 Maart dit jaar een grotere bijeenkomst die helemaal in het teken van PUUR Elburg stond: Werk aan de Winkel. De grote opkomst van Elburger ondernemers die constructief kritisch de mogelijkheden van een markt bespraken vormde voor de werkgroep een zet in de rug om door te gaan, en voor de gemeente om mee te werken middels de inzet van marktmeester Sneller. PUUR Elburg zal niet starten als tweewekelijkse markt zoals aanvankelijk gepland, maar eerst maar eens drie proefmarkten dit jaar. Dit om de “techniek” van het markthouden onder de knie te krijgen, een goede organisatie op te zetten, en zowel potentiële verkopers en klanten een beter beeld en gevoel te kunnen geven van wat PUUR Elburg kan betekenen.

Start

Binnenkort de eerste editie van de markt. Zie hier een artikeltje over PUUR Elburg in de Stentor. (Als ik het goed heb moeten de correcte data 18 juli, 22 augustus en 19 september zijn.) Er zijn als ik het goed heb begrepen nog marktkramen over, op elk van de genoemde data. Lijkt deze markt een goed verkoopkanaal te zijn voor u als duurzaam ondernemer: via marktmeester Lammert Sneller (telefoon 0525-682519) kunt u zich aanmelden.

Zelf heb ik me inmiddels overigens teruggetrokken uit de werkgroep, hoewel ik het initiatief vanaf de zijlijn nog altijd aanmoedig. Als vrijwilliger is het organiseren van een dergelijke markt toch veel werk, en als niet-inwoner en niet-ondernemer van Elburg een iets te grote investering. Ook is de hele brede aanpak van de markt net buiten mijn persoonlijke interesse veld. Ik houd het voorlopig weer even bij de meer landbouw gerichte (stad-land) initiatieven. En bij dat ene initiatiefje dat ons gezin de komende maanden fors bezig zal gaan houden, onze eind augustus verwachte tweede spruit.

PUUR Elburg elders op het web:

Moestuin Maarschalkerweerd

Een foto-reportage deze keer, van Moestuin Maarschalkerweerd, een mooi plekje net even buiten Utrecht, vlak bij de Uithof. Mooi voor een wandeling tussen de groenten (oude rassen) en kruiden, langs de bijenstal of door de kassen, o.a. met druiven, kiwi’s en vijgen. Heerlijk om in het café of op het terras iets biologisch (van eigen grond) te eten of drinken, of op het grote grasveld een boek te lezen in de zon, terwijl de kinderen spelen in de speeltuin of bij de dieren.

Stadslandbouw

Snijbiet

Kruidentuin

Boon en venkel in de kas

Vierkante meter schooltuintjes

Landbouw en Zorg

De Moestuin werkt voor de dagbesteding en arbeidsintegratie nauw samen met Abrona. Abrona is een organisatie die zich inzet voor dienstverlening aan mensen met een verstandelijke beperking. Dit gaat zowel om wonen, dagbesteding en arbeidsintegratie. In de provincie Utrecht hebben zij vele projecten. De Moestuin kiest er bewust voor met verschillende doelgroepen samen te werken; daarom zijn er zowel plekken voor dagbesteding als arbeidsintegratie

Laarzen

>> Meer foto’s

Boeren met smaak

Vanmorgen met dhr van Twillert (eigenaar van Ko-Kalf, biologisch vleesproducent in Elburg) en dhr Migchels (Rabobank) vergaderd over de plannen van onze 4-koppige werkgroep om in Elburg Vesting aan de slag te gaan met duurzaam ondernemen, en het betrekken van biologische en ambachtelijke boeren uit de omgeving. Plannen werden door beiden van harte ondersteund en aangevuld, en onze enthousiaste werkgroep kreeg nuttige aanbevelingen voor voortgang. In het nieuwe jaar meer hierover, als de plannen wat concreter zijn en dus geschikter voor publiek. De aanwezigen vanmorgen waren er in elk geval enthousiast over!

Waar we ook enthousiast over waren is een boek dat ons werd aanbevolen door meneer van Twillert. Erg inspirerend voor ons project. (Al ging de vorige post ook over een boek, het is eindejaarsvakantie, dus tijd voor inspiratie!)

Boeren met smaak. Biologische pioniers met hart & ziel
Uitgever Penn Communicatie
ISBN 9789077948231
December 2008
Prijs € 22,00

Boeren met smaak (Omslag)(De omslag ziet er in het echt een stuk fleuriger een uitnodigender uit dan hier.)

“Boeren met hart en ziel. Biologische landbouw en de kwaliteit van het leven. De moderne consument eist kwaliteit. Smakelijk, gezond voedsel, dat verantwoord geproduceerd wordt. Respect voor de natuur, een fatsoenlijk bestaan voor vee en een schone bodem horen daarbij.

Biologisch, ecologisch en biodynamisch boeren is een antwoord op die vraag. In dit boek wordt de ‘authentieke landbouw’ beschreven en in beeld gebracht. Centraal staan de pioniers die de tijdgeest weerstonden, en overleefden. Smaken hun producten werkelijk beter, en zijn biologische producten gezond?
Vol treffende illustraties en met bijdragen van deskundigen op diverse terreinen.”

Het boek biedt naast de rijk geïllustreerde anekdotes ook een reeks adressen voor verder contact. Interessant, mooi en concreet nuttig.