Van wortels naar ankers

Een paar weken geleden zond Tegenlicht de eerste van korte serie documentaires uit over de toekomst van onze plattelandsregio’s – Nederland op de tekentafel. Socioloog Zygmunt Bauman sprak daarin over nieuwe manieren waarop mensen hun identiteit opbouwen. Waar men vroeger veel meer in een fysieke omgeving (local) was geworteld voelen velen zich nu op meerdere plekken thuis (global). Zij nemen hun identiteit met zich mee, reizen rond, gooien hun anker uit.

Ik vraag me af wat dat betekent voor (ons denken en werken met betrekking tot) sociale cohesie op het platteland, opbouw van sociaal of ‘moreel’ kapitaal, verbondenheid met de streek, samenwerking in de regio, topdorpen – netwerkdorpen. Moeten we gaan nadenken over aantrekkelijke ankerplaatsen? Over havens waar mensen willen aanmeren, maar ook van hun luxe jacht of cruiseschip af komen? Waar mensen hun meegebrachte grondstoffen verwerken tot nieuwe producten met meerwaarde – deels voor de lokale ‘markt’ en deels als vracht om weer mee te nemen naar volgende havens?

Virtuele zeekaart?

Gisteren startten we met onze 24uurs Unconference als onderdeel van het leertraject Platteland 2.0 over kansen van web2.0 voor het platteland. Ook hier komt dit onderwerp van identiteit & ankers al snel weer bij me op. Kunnen sociale media een rol spelen in het te gelde maken van onze complexe en ‘mobiele’ identiteit, van onze meervoudige ankerplaatsen? Door de opgebouwde identiteit van mensen – en daarbinnen: hun waardevolle bagage en passie – zichtbaar te maken voor anderen, bijvoorbeeld? Door in de ‘haven’ (waar? hoe?) duidelijker wegwijzers te plaatsen, ‘sjouwers’ in te schakelen waarmee mensen hun meegebrachte waren zo goed mogelijk in meerwaarde kunnen omzetten? Door virtueel de banden tussen mensen en plekken te bestendigen zonder hen geografisch (fysiek) te beperken?

Het is maar even doordenkend op die metafoor van het anker, maar wat het concreet betekent weet ik niet. Ik ga er verder over denken, maar zou er ook graag ideen van anderen over horen!

4 gedachtes over “Van wortels naar ankers

  1. Wel, misschien reageer ik wel even buiten de context van het blog, maar als je op het platteland de cohesie terug wilt onder bewoners, zul je de yuppend ie daar huizen kopen en investeren moeten leren dat er een leven was op het platteland voordat zij er kwamen. En regels vanuit de overheid dat boeren voor 10 uur niet mogen ploegen of trekker rijden end at soort ongein werkt averechts. Je kunt voor je rust op het platteland gaan wonen, maar accepteer dan de bestaande identiteit van die omgeving en probeer die niet naar je hand te zetten.

  2. Ik moet zeggen dat het me aanspreekt, dat van dat anker. Wat maakt dat ik mijn anker wel in de ene haven en niet in de andere uitgooi? Of zoek ik sowieso wel een haven? Laat ik misschien graag in open zee de parlevinker langskomen met boodschappen en drinkwater, en dan weer verder, op naar de volgende ankerplaats.
    Misschien zullen er wel mensen zijn die graag wortelen en mensen die graag ankeren. Wat draagt een ankeraar bij aan de leefbaarheid van de ankerpaats, zodat ook de gewortelde mensen het daar prettig hebben en het een prettige ankerplaats blijft?
    Misschien zit het spanningsveld van nu wel in het niet onderscheiden van wortelaars en ankeraars. Wortelaars verwachten dat de ankeraars gaan wortelen. Het zullen voor echte ankeraars niet meer dan opp. wortels zijn. De wortelaars raken teleurgesteld. Aan de andere kant willen ankeraars gewoon passanten kunnen zijn. Misschien willen ze wel ‘liggeld’ betalen als compensatie van hun geringe bijdrage aan de ankerplaats zelf. Of misschien is hun bijdrage juist iets wat wortelaars niet zien omdat ze alleen maar oog hebben voor wortelschieten en niet voor andere (onbekende) zaken.
    Boeiend…..

  3. Dankje, Cora en JC.

    Dat onderscheid tussen worterlaars en ankeraars kwam ook op onze bijeenkomst gisteren ter sprake. Er zijn namelijk nog altijd veel mensen die wél echt wortelen in hun lokale gemeenschap en er altijd blijven wonen. Iemand wees me erop dat de ankeraars vaak de hoger opgeleiden (en in de praktijk vaak ook ‘hoger betaalden’) zijn, die makkelijker van plek naar plek verkassen. Dan kan je inderdaad ook te maken krijgen met een cultuurverschil, zeker wanneer de ‘import’ een nieuwe woonplaats op het platteland vooral op het wonen beoordeelt en de andere functies zoals de landbouw daaraan ondergeschikt vindt. Mooie initiatieven voor het lokaal inburgeren zijn er al op verschillende plekken. Zie ook de inboergeringscursus bij Hayemaheerd in Groningen: http://www.foodlog.nl/cafe/bericht/inboeren

    Over aanmeerlocaties, laden en lossen, liggeld, overslag, de parlevinker, het havencafé, enzovoorts valt nog verder te broeden. Broed gerust mee: meer reacties zijn erg welkom!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s