Regionale samenwerking rond zorglandbouw in Noord-Holland

SchuurOp 2 april vond in Soest (locatie Het Derde Erf) een bijeenkomst plaats georganiseerd door ETC Adviesgroep, in het kader van onze betrokkenheid bij een aantal zorglandbouw matches in de regio Amersfoort. Tijdens deze bijeenkomst presenteerde Jaap Hoek Spaans de aanpak van Landzijde, een organisatie die is opgezet om de zorglandbouw in de regio Noord-Holland beter toegankelijk te maken en de sector te professionaliseren. Zorginstellingen Centrum Maliebaan en Beweging 3.0, die via het traject Stad Zoekt Boer – Amersfoort (2008) samenwerking zochten met boerderijen uit de omgeving Amersfoort, legden hun vragen en wensen op tafel betreffende vergelijkbare samenwerking rondom zorglandbouw in de omgeving van Amersfoort. Hierbij zouden de verenigingen van zorgboeren in Utrecht en Gelderland een grote rol zouden kunnen spelen. Bij deze een impressie van de manier waarop Landzijde werkt, naar aanleiding van ons gesprek met Jaap Hoek Spaans. 

Landzijde

Gezamenlijke missie van de bij Landzijde aangesloten boerderijen is van bijzondere waarde te zijn voor mensen die ondersteuning nodig hebben. Landzijde werkt niet vanuit de boeren die ‘het moeilijk hebben’ en nieuw perspectief zoeken, maar juist vanuit de boer die zijn bedrijf beschikbaar wil stellen voor stedelingen die daar baat bij zouden kunnen hebben. In het bestuur van Landzijde zitten met opzet geen boeren. “Het is geen boeren bedoening.” In zorglandbouw staat de klant centraal, vandaar ook de term zorg voorop (in tegenstelling tot de term ‘landbouw en zorg’). Het landbouwbedrijf en wat dit aan het welzijn en de gezondheid van klanten kan toevoegen is uiteraard wel de kern van het aanbod.

Omzet

Vanuit dat startpunt heeft Landzijde een divers aanbod van producten en diensten, zoals agrarisch natuurbeheer, maar ook zorglandbouw. Landzijde wil daarin fungeren als een bedrijfsmatig service loket voor klanten uit de stad. Momenteel zijn 105 zorgboerderijen bij Landzijde aangesloten, die gezamenlijk tussen de 4 en 5 miljoen Euro omzet per jaar draaien aan zorg (40 a 50.000 Euro per boer per jaar). Hiervan komt ruim 1,5 mln vanuit de AWBZ (zorg in natura) en 1 mln via ‘onderaannemerscontructies’ – d.w.z. via instellingen die op contractbasis trajecten inkopen bij Landzijde. De overige omzet komt vooral uit de persoonsgebonden budgetten (PGBs) van klanten.

Financieringsconstructie en diensten

Logo LandzijdeInkomsten die onder de vlag van Landzijde worden gemaakt1 lopen administratief ook via Landzijde. Die betaalt de deelnemende zorgboeren uit naar daadwerkelijk geleverde zorg. 20% van de zorginkomsten gaat naar Landzijde zelf om de dienstverlening te bekostigen. Hieruit betaalt Landzijde bijvoorbeeld de drie zorgcoördinatoren die zijn aangesteld om matches te maken tussen de klanten en zorgboeren, en deze in goede banen te leiden.

Verder gebruikt Landzijde dit budget voor het aanbieden van diensten aan de zorgboeren zelf, voor hun eigen verdere ontwikkeling. Voor de besteding van PGBs worden op individueel persoonsniveau momenteel geen eisen gesteld aan begeleiding, maar er is een grote kans dat hier in de nabije toekomst verandering in komt. Om hierop voorbereid te zijn en om zorgboeren überhaupt te helpen zich in hun sociale zorgtaak verder te ontwikkelen, krijgen de aangesloten boeren bijvoorbeeld een MBO opleiding (Sociaal Pedagogisch Werk – SPW) aangeboden. Leraren van het Groenhorst college verzorgen lessen bij Landzijde op locatie. Verder biedt Landzijde onder andere cursussen bedrijfshulpverlening aan, een kwaliteitssysteem en hulp bij invoering hiervan, bijeenkomsten over risico inventarisatie op de zorgboerderij en begeleiding bij intervisie.

Cliënten

De groep klanten van Landzijde varieert van kinderen van drie tot dementerende ouderen. Sommigen zijn als individuele klant bij Landzijde aangemeld, anderen via een organisatie (bijv zorginstelling). In enkele gevallen worden klanten geweigerd. Het gaat hier dan bijvoorbeeld om mensen met zeer een ernstige gedragsstoornis die hun functioneren in de groep onmogelijk maakt of om mensen die seksueel niet met kinderen of überhaupt met anderen kunnen omgaan. Verder is Landzijde uiterst terughoudend ten opzichte van klanten met een detentieverleden. Het overgrote deel van de zorg die via Landzijde wordt geleverd betreft dagbesteding. Een klein percentage betreft logeeropvang. Momenteel wordt er met twee instellingen geëxperimenteerd met nieuwe woonconcepten.

Foto website Landzijde

Het sluiten van matches

De zorgcoördinator is verantwoordelijk voor een goede match tussen klant en boer. De coördinator kent de voorkeur en de capaciteiten van de zorgboeren om met bepaalde typen klanten te werken en houdt hiermee rekening bij het maken van een match. Dat er maar heel weinig verloop van klanten is tussen de verschillende boerderijen kan erop wijzen dat er meestal een goede match wordt gemaakt. Wanneer klanten van de ene regeling of instantie in de andere vallen (bijv. van AWBZ naar UWV) blijft de zorgcoördinator betrokken en levert de nodige ondersteuning om blijvende zorg via de boerderij mogelijk te maken.

Wanneer een match is gesloten kan het even duren voor de klant zich verbonden voelt met de boerderij en waardering voelt voor het werk dat hij zij daar doet. Is die verbinding er eenmaal, dan zijn klanten vaak erg trouw. Binnen de groep (ex)verslaafden is er bijvoorbeeld maar 10% verzuim. Voor het zover is kan het nodig zijn dat de klant extra hulp wordt aangeboden om zijn weg naar de boerderij te vinden. Er zijn zo’n 20 busjes van Landzijde die elke ochtend in en om Amsterdam klanten oppikken voor hun werkdag op de boerderij. Voor klanten met een indicatie worden de kosten voor dit vervoer betaald door Landzijde. Soms belt de zorgboer de klant ’s ochtends op om te zorgen dat de klant op tijd klaar staat. Dit is een steun in de rug voor de klant, maar ook een betere garantie voor de boer dat de klant daadwerkelijk op komt dagen. Als de klant niet komt, wordt er namelijk ook geen zorg geleverd en dus niet uitbetaald. Klanten die vaak niet komen opdagen zullen bij de boer na een tijd niet meer zo welkom zijn. Daar voor in de plaats zijn er wellicht andere klanten die wel graag een plek op de boerderij zouden hebben. Dit werkt als extra aanmoediging voor de klant om op de afgesproken dagen aanwezig te zijn. Ook een vrijwilligersvergoeding (maximaal 1500 Euro per jaar) kan goed werken.

In Amsterdam speelt ook het beleid van de gemeente een rol in de aanmoediging van klanten om hun tocht naar de zorgboerderij te maken. Mensen die niet willen deelnemen aan dagbestedingsprojecten (zoals op de boerderij) worden gekort op hun uitkering.

Discussieer mee

Komende week zal dhr Jaap Hoek Spaans van Landzijde ook deelnemen aan de Dag van de Zorglandbouw op 21 April in Apeldoorn. Gaat u deelnemern aan die dag? Misschien niet maar bent u wel betrokken bij het onderwerp? Deelnemer of geen deelnemer: discussieer vast mee over de toekomst van de Landbouw en Zorg sector. Of moeten we zeggen “Zorg en Landbouw”? Jaap Hoek Spaans geeft een voorzet op het Plattelandsforum. Meld u aan en lees verder op http://platteland.ning.com. Reacties van harte welkom!

3 gedachtes over “Regionale samenwerking rond zorglandbouw in Noord-Holland

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s