Intergenerationele moestuin in Andenne (België)

Bij een internet-zoektocht naar verschillende zorglandbouw initiatieven waarover ik op papier iets had gelezen (maar zonder vermelding van website – helaas) kwam ik een erg interessante publicatie van de Boudewijn Stichting tegen. Een samenleving voor alle seizoenen (juni 2008) gaat over initiatieven en ideeën rondom een samenleving waarin ruimte en aandacht is voor contact (wederzijds leren, elkaar helpen) tussen verschillende generaties. Later meer lezen, maar een leuk initiatief dat genoemd wordt is dat van een ‘intergenerationele moestuin’ bij een buurthuis in het Belgische Andennen. Bij deze even de tekst integraal overgenomen, ook omdat ik er verder zo gauw geen informatie in het Nederlands over kon vinden, en de Franstalige websites mij te moeilijk zijn. En zou toch jammer zijn zo’n leuk initiatief uit het oog te verliezen. Bij deze dus.

Een buurtdynamiek creëren rond een sociale en intergenerationele moestuin, dat is wat een buurthuis in Andenne via zijn project wou bereiken. En het is in zijn opzet geslaagd…

De moestuin van het Buurthuis van Andenne, op een terrein van een partner-vzw, leverde vorig jaar zijn eerste oogst af. Het doel was de inwoners van het oude Andenne samen te brengen, waarbij jong en oud gezamenlijk instonden voor het planten, het besproeien en het oogsten van hun zelfgekweekte groenten en fruit.

Zoals Valérie Nieus, coördinator van het buurthuis, uitlegt, “dankzij onze contacten met de inwoners en dankzij de mond-tot-mondreclame zijn mensen op ons afgekomen met de vraag om percelen te mogen beheren en er hun eigen moestuin aan te leggen. Wij van onze kant hebben een ruimte voorbehouden voor de kinderen van de huiswerkklassen, terwijl een gediplomeerde en nu gepensioneerde tuinman, zich met de groep kinderen bezig heeft gehouden. Aanvankelijk viel het contact met de aarde niet mee voor sommige kinderen. Ze waren niet allemaal opgetogen over het project. Nu vormen ze echter een hechte groep van een twaalftal kinderen die allemaal even enthousiast meewerken. Sommige ouderen wensten dan weer geen contacten met de kinderen maar wilden enkel hun lapje grond bewerken. In de loop der weken zijn echter goede banden tussen hen gegroeid, waarbij ze op elkaars percelen toezicht hielden en elkaar advies gaven. Het is allemaal in gunstige zin geëvolueerd.”

Sommige doelstellingen moeten nog worden verwezenlijkt, zoals de verdeling van het fruit onder behoeftige personen of het zoeken naar een partnerschap met een vereniging voor hulp aan drugsverslaafden. Tijdens het komende seizoen zal de moestuin worden vergroot, en de toekomstige oogst ziet er in elk geval veelbelovend uit.

Contact : Maison de quartier d’Andenne, rue Delcourt 4, 5300 Andenne, 085 84 37 94

Welkomboerderij biedt jongeren een tweede kans

Tijdens de netwerkdag van de Community of Practice Farming for Health op dinsdag 13 januari 2009 vonden in de ochtend twee presentaties plaats. Allereerst aan het woord was Wridzer Datema, ex-student van de Stoas Hogeschool.

Reboundvoorziening

Naast leraar op een Gronings AOC werkt Wridzer op Welkomboerderij Onstaheerd, het familiebedrijf van de Datema’s in Sauwerd. Van een (goedlopende) biologische melkveehouderij is Onstaheerd een aantal jaren geleden omgevormd tot een Reboundvoorziening. Rebound is een term uit de sportwereld en betekent zoveel als ‘tweede kans’. Jonge scholieren met ernstige leer- en gedragsproblemen wordt via de reboundvoorziening een tweede kans aangeboden om mee te draaien in het schoolsysteem en zo ook kans te maken op een normale positie in de maatschappij.

De reboundvoorziening op zich is een landelijk geregelde ’repressieve maatregel’ waar scholen gebruik van kunnen maken. Leerlingen die ‘in de rebound’ terecht komen zitten vaak al zo ver in de problemen dat zowel zijzelf als de leerlingen in hun klas niet meer aan leren toekomen.

Financiering

Scholen krijgen voor alle leerlingen in het derde en vierde schooljaar een extra budget, wat onder andere aan dergelijke trajecten te besteden is. Momenteel werkt Onstaheerd samen met twee AOC’s (agrarisch opleidingscentra), die de medewerkers en ruimte op Onstaheerd huren.

Activiteiten

Op de Welkomboerderij wordt in het ochtendprogramma aandacht besteed aan dit leren, om te zorgen dat de jongeren niet achterop raken. In de middag wordt er onder andere gewerkt aan de sociale vaardigheden en is er tijd voor het praktische werk op de boerderij. Dit werk varieert van appels plukken of werken in de moestuin tot het onderhouden van de afrasteringen op het boerenerf of verkoop in de boerderijwinkel. Onstaheerd is in contact met natuurbeheerorganisaties om te kijken of de leerlingen ook een rol kunnen spelen in het onderhoud van een nabijgelegen natuurgebied.

Gedragsverandering

De leerlingen komen voor een periode van 13 weken vijf dagen per week naar de boerderij. Deze 13 weken zijn vastgesteld in de landelijke regels voor Reboundvoorzieningen. Zou die periode verlengd worden, bijvoorbeeld omdat het nuttig lijkt de leerling nog iets langer op de boerderij te houden, dan zou de leerling technisch gezien niet meer als leerling ingeschreven kunnen blijven en valt hij buiten het afgesproken Reboundtraject. Dat betekent ook dat de school geen extra budget voor deze leerling meer ontvangt en er dus geen financier meer is voor het Reboundtraject.

Hoewel 13 weken vaak niet lang genoeg zijn om echte gedragsverandering teweeg te brengen, doet Welkomboerderij Onstaheerd er binnen die periode alles aan om de leerling, ouders en schoolbegeleider te helpen inzicht te krijgen in de problemen en de mogelijkheden met die problemen aan de slag te gaan. Daarnaast zijn ze met de betrokken AOCs in contact over de mogelijkheden leerlingen al in een eerder stadium een (rebound)traject aan te bieden, om zo problemen beter te voorkomen en meer kans te bieden voor de leerling terug te keren naar zijn/haar school.

Foto’s zijn eigendom van Onstaheerd – www.onstaheerd.nl.

Een verslagje van de tweede presentatie van de dag door Annet Schepers volgt nog. Mijn foto’s van de dag zijn hier te bekijken. Aanwezigen van de dag en andere geïnteresseerden: meld je aan op het forum als je het leuk vindt om meer/vaker contact te hebben. Om meer praktijkverhalen uit te wisselen, of juist gesprekken die wat dieper op de zaken in gaan. Via het Nederlandse forum en de Farming for Health website laten we weten wanneer er weer een volgende bijeenkomst staat gepland.